Obrenovac, 25.05.2020

DA LI SE PRAVILNO KA┼ŻE, USKRS ILI VASKRS?


Izvor: Espreso.rs/Politika/LepaiSre─çna,Lokalne novine | Obrenovac, 18.04.2020.
Istina o ovoj nedoumici...

Foto:Beta/Dragan Goji─ç


Vaskrs, Vaskrsenije, vaskrsnuti, vaskrse, pripadaju starom srpskom crkvenom i knji┼żevnom jeziku, a re─Ź "Uskrs" pripada srpskom narodnom jeziku u kojem je u veoma davno vreme po─Źetno "u" dobijeno od starog po─Źetnog "v"

Zbog ─Źestih nedoumica u vezi s ta─Źnim izgovorom naziva velikog hriš─çanskog praznika - Uskrs ili Vaskrs - prenosimo tekst iz "Politike" koji se odnosi isklju─Źivo na tuma─Źenje knji┼żevnog jezika.

"Pribli┼żava se najve─çi hriš─çanski praznik.

Pre nešto više od 5 godina je objavljen ─Źlanak o pozdravu "Hristos vaskrse" ili "Hristos voskrese", koji hriš─çani upu─çuju jedni drugima povodom Uskrsa, odnosno Vaskrsa.

Skrenuta je pa┼żnja i na to da se ne bi trebalo pozdravljati sa "Hristos vaskrese", "Hristos voskrse", "Hristos vaskrs" i sl. godine. Kako se ovi oblici i dalje ─Źuju, rešili smo da povodom uskršnjih praznika (hriš─çani se vaskršnjim pozdravom obra─çaju jedni drugima sve do Spasovdana), napišemo nešto o tome.

Oblici "Vaskrs", "Vaskrsenije", "vaskrsnuti", "vaskrse" (u zna─Źenju uskrsnu) pripadaju starom srpskom crkvenom i knji┼żevnom jeziku, koji se do sredine XVIII veka upotrebljavao u srpskoj sredini, odnosno u svim krajevima pod upravom Srpske pravoslavne crkve. To je tzv. srpskoslovenski jezik – srpska redakcija staroslovenskog jezika (jezika prevoda bogoslu┼żbenih knjiga sa gr─Źkog na jezik solunskih Slovena, sredinom IX veka).

Srpska redakcija staroslovenskog jezika (izgovor staroslovenskog u duhu srpskog jezika, tj. na srpski na─Źin) nastala je u vreme kada su Srbi u svojoj sredini primili slovensko bogoslu┼żenje i slovensku pismenost (tokom X, a najkasnije do prvih decenijaXI veka). Od tada pa do prvih decenija XV veka Srbi su pomenute re─Źi izgovarali sa poluglasnikom iza po─Źetnog "v", a od XV veka pa nadalje izgovaraju ih sa "a".

Srpskoslovenski jezik kao zvani─Źni crkveni jezik Srbi su sredinom XVIII veka zamenili ruskim crkvenim jezikom (tzv. ruskoslovenskim). Od sredine XVIII veka do danas ruskoslovenski jezik se upotrebljava u Srpskoj pravoslavnoj crkvi kao zvani─Źan crkveni jezik. U tom crkvenom jeziku re─Źi o kojima govorimo izgovaraju se na ruski na─Źin (sa o u prvom slogu): Voskresenije, voskresnuti, voskrese.

Srbi nisu zaboravili ni svoj stari naziv za ovaj praznik, pa se danas mo┼że ─Źuti i Vaskrs(enije), vaskrsnuti, pored Voskresenije, voskresnuti... Re─Ź "Uskrs" pripada srpskom narodnom jeziku, u kojem je u veoma davno vreme po─Źetno u dobijeno od starog po─Źetnog "v" (iza koga je sledio tvrdi poluglas).

Tako danas imamo Uskrs (srpsko narodno), Vaskrs (staro srpsko knji┼żevno i crkveno) i Voskresenije (današnje srpsko crkveno). U pozdravu se nije uobi─Źajio narodni izgovor Hristos uskrsnu. Sa─Źuvano je staro srpsko crkveno (srpskoslovensko) Hristos vaskrse i današnje crkveno (ruskoslovensko) Hristos voskrese.

Ostali oblici koji se ─Źuju, a koje smo pominjali (Hristos voskrse / vaskrese / vaskrs) ne pripadaju ni starom ni današnjem srpskom crkvenom jeziku."





Lokalne Novine Obrenovac


Vuk Ili─ç PR Agencija za izradu i odr┼żavanje WEB portala LOKALNE NOVINE Obrenovac
Portal LOKALNE NOVINE je javno internet glasilo registrovano pod brojem : IN 000333
Upotreba autorskog materijala objavljenog na stranicama ovog portala dozvoljena je uz obavezno navo─Ĺenje izvora
Ostale uslove kori┼í─çenja portala pro─Źitajte OVDE